شێرکۆ بێکەس چۆن باسی دەقی ئێستا کچێک نیشتیمانمە دەکات؟

04/08/2015    03:26

شێرکۆ بێکەس چۆن باسی دەقی ئێستا کچێک نیشتیمانمە دەکات؟ 


Têkst

سولی ئۆن وێب 

لە نووسینێکیدا لە ژمارە ١٢ی ڕۆژنامەی "ئاسۆی ئەدەب" کە لە بەرواری ١٧/٥/٢٠١١دا بڵاوکراوەتەوە، شێرکۆ بێکەس دەربارەی دەقی واڵای "ئێستا کچێک نیشتیمانمە" دەدوێت و ئاماژە بە جیاوازیی ئەم دەقەی لەگەڵ سەرجەم بەرهەمەکانی دیکەی خۆی دەکات و دەڵێت: ئەم کتێبە یاخی بوونە لە ئێستاو ڕابردووی خۆم. سولی ئۆن وێب دەقی ئەو نووسینەی شاعیر بۆ خوێنەرانی بڵاودەکاتەوە.


وتەیەك

شێركۆ بێكەس

بەشێكی زۆر لە (دەقە) دێرینەكانم، لە "دەربەندی پەپوولە"ەوە تا ئەگاتە سەر "ملوانكە"، دەقی كراوەن. بەو مانایەی لە ڕووی هونەرییەوە ئاوێتەیەكن لە شیعر و پەخشان‌ و هەندێجار شانۆنامەو ڕەگەزی جیا جیای ئەدەبین. لەڕاستیدا ئەم جۆرە فۆڕمە ڕووبەرێكی فراوان لە زمان ئەخاتە بەردەمی شاعیر بۆ ئەوەی زۆر ئازادانەتر هاتوچۆی تێدا بكات یان وەك ئەڵێن "ئەسپی خۆی تێدا تاو بدات". 

لەڕاستیدا ئەم جۆرە "قەسیدە گشتگیرانە" سەر بە زۆر تەلاندا ئەكەن‌ و گەشتەكانیان لە سنوورێكی دیاری كراودا گیرناخۆن. سەرەتاو كۆتاییان تێكەڵ بە یەكتر ئەبن، بەجۆرێكی تر ئەبنە بازنەیەكی گەورە. ئەوەندەی من بزانم لەم جۆرە تێكستانەدا "گێڕانەوەی شیعری"زمانی جۆرێك لە –حیكایەت خوانی- دیارو زاڵن. لەبەر درێژی هەناسەكان جۆرێك لە "پشوودان" لەنێو ژانرە جیاوازەكاندا وێستگەی ڕەنگینی دروست ئەكەن. ئەمە تا ڕاددەیەك ئەبێتە شێوەیەك لە شێوەكانی ڕۆماننووسین، بەڵام لە فەزایەكی شیعریدا. 

"گێڕانەوە" چەندین باڵ بۆ فرە دەنگی، دراما نووسین، ئەخوڵقێنێ‌. لە دوای "ملوانكە"ەوە، جۆرێك لە "دابڕان" بۆ ماوەیەك لە نووسینی ئەم تێكستە درێژانە ڕوویدا، ئەمەیش بەو مانایەی هێشتا "پڕنەبووبوومەوە" لە ڕووباری هەناسە درێژەكان. چاوەڕوان بووم. تا ڕۆژێك لە ڕۆژەكانی هاوینی 2009 سەرەتایەك دەستی پێكردو بەڵام ئیتر وەستام‌ و نەچوومەوە سەری تا سەرەتای 2010، وەلێ‌ لێرەدا "نەچوونەوە سەر" بەو مانایە نا، خەیاڵیشم بەجێبێڵم، چونكە من هەمیشە لەناو خەیاڵی خۆمدا شتێك "ئەنووسم تا وردە وردە پەنگ خواردنەوەی زیاتر" ئەبێ‌‌ و دواجار ناچارم ئەكا دەست بدەمە قەڵەم‌ و بنووسم. 

"ئێستا كچێك نیشتمانە" بە چەند قۆناغێك گەیشتە كامڵ بوون. پێشم باشبوو بەر لە خوێندنەوەو تۆماركردن‌ و چاپكردنی نیشانی هەندێ‌ لە هاوڕێ‌ نزیكەكانم‌ و ئەو نووسەر و ڕووناكبیرانەی بدەم كە ئەمڕۆ لە ئەدەب‌ و كولتووری ئێمەدا ناون‌ و ناسراون‌ و جێدەستیان دیارە. 

"ئێستا كچێك نیشتمانمە" كتێبی بێزاربوونی گەنجێكی ئەم ڕۆژگارەیە. وەڕسبوون لە هەموو شتیێكی نیشتمان. لە هەموو گەمە ناشیرینەكان. كتێبی چاوەڕوانییە نائومێدەكان، كتێبی خەونە كوژراوەكان.

لەڕاستیدا ئەوەی ئەم بەرهەمە لە هەموو بەرهەمەكانی ترم جیادەكاتەوە ئەوەیە: كە چیتر نیشتمان‌ و مەسەلە پیرۆزەكان بە موقەدەسی نامێننەوە. یاخی بوونە لە ئێستاو ڕابردووی خۆم، دەسبەردانە لەو نیشتمانەی كە پێشتر هەموو وزەو ڕۆحێكی خۆم پێ بەخشیبوو. بە كورتی جۆرێكە لە هەڵوەشاندنەوەی هەموو پێكهاتەكانی خۆم. 

لەم دەقەدا، دزێوییەكانی نیشتمان، وەك چەندەها دومەڵی پیس بە ڕووخساری ئەم نیشتمانەوە دەرئەكەون. هیچ جۆرە پاساوێك نامێنێتەوە بۆ ئەوەی شەفاعەت بۆ تاوانەكان بكات. نیشتمان وەك ڕەمزێكی موقەدەس كۆتایی پێدێت. دیارە ئەمە بە پێچەوانەی بەشێكی زۆری تێكستەكانی ترمەوەیە كە نیشتمان لەناویاندا هەمیشە ڕووخسارێكی جوان‌ و پاك بووە. من ئەمجارەو لەم بەرهەمەدا، لە ئەسپێكی تووڕەو چەموش‌ و یاخی ئەچم كە كەس نەتوانێ‌ جڵەوی بكات. 

"كامەران"و "ڕۆزانا"لەم دەقەدا بریتین لە مێژووی نۆزدە ساڵی ڕابوردووی پڕ لە نائومێدی‌ و هەژاری‌ و وەڕسبوون. لە چاوەڕوانییەكی بێهوودە. لەم تێكستەدا هەموو شتێك دێتە زمان، لە بوولبوولی باخچەیەكەوە تا ئەگاتە سەر دیواری ماڵان‌ و گوارەی گوێچكەی خوشكە قەیرەكانی "كامەران"، هەموو شتێ‌ هاوارو ناڵە ناڵێتی. من پێموایە ئەم دەقە باڵا ئاوێنەی ئێستای ئەم سەردەمەی كوردستانەو بەتایبەتی شاری سلێمانییە. 

دەقەكە لە دوو بەش پێكهاتووە: بەشی یەكەم دنیاكەی دنیایەكی تاریك‌ و پڕ پڕ لە بێزاریی‌ و وەڕسبوون. لە بەشی دووەمدا ڕووناكییەك لە ڕێی ڕۆزاناوە ئەكەوێتە ناو دەقەكەوە. لە كۆتایی بەشی یەكەمدا "كامەران" دەسبەرداری نیشتمان‌ و باوكە گەوجەكەی ئەبێت‌ و چوون چاویلكەیەكی شكاو و كۆن فڕێی ئەدات‌ و لە بەشی دووەمدا "ڕۆزانا" ئەكات بە نیشتمانی خۆی.

وەك ئەزانن ژیان‌ و مێژووی ئێمە بریتی بووەو بریتییە لە زنجیرەیەك تراژیدیا كە هەندێجاریش چوونیەك تەنها بە ڕواڵەت جیاواز دووبارە ئەبنەوە. لەم دەقەدا ویستوومە لە "شێركۆ"ی جاران جیابمەوە. ویستومە بچمە ناو ناخ‌ و دڵ‌ و دەروونی گەنجێكی وڵاتەكەمەوە. كە هەموو ڕۆژێ‌ نائومێدی ئەكەن‌ و هەموو ڕۆژێ‌ ئایندەی لەبەرچاو ڕەش ئەكەن. 

دیسانەوە هەوڵمداوە هەر لەم دەقەدا پەنا ئەبەمەوە بەر (بەمرۆڤكردنی شتەكان، شتە بێ‌ گیانەكان)، هەوڵمداوە درەخت بدوێ‌، دیوار، كێڵگە، باڵدار، بوولبوول، كیسەڵ، مەترەی ئەرز پێوان‌ و هەموو ئەو شتانەی دەوروبەرمان ئەوانیش بێزاری خۆیان دەربڕن. 

بە كورتی بەلای خۆمەوە -ئەمە دەقی بێزاری‌ و یاخیبوونە لە ڕۆژگارێكدا كە خەونی تیا ئەكوژرێ‌‌ و وەڕسبوونی تیا ئەچێنرێ‌- لەڕاستیدا بۆ من گرانە باس لە دەقێكی خۆم بكەم‌ و چاكتر وایە چەمكەكانی شیكردنەوەی ئەم دەقە بۆ ڕەخنەگرانی شارەزا بەجێبێڵم.

سلێمانی 
25/4/2011




هه‌والی زیاتر